Narodziny Górki Środulskiej

Napisane przez Artur Ptasiński
na 04 luty 2019

Z Kurierem po Sosnowcu

g0

gf1

Wznoszenie kopca. Onegdaj teren ten należał do Państwowego Gospodarstwa Rolnego, a nieco później do przędzalni „POLITEX”.
Firma ta planowała postawić w tym miejscu hale produkcyjne. Stało się jednak inaczej – w sąsiedztwie centrum miasta wzniesiono stok narciarski, do którego można dojechać tramwajem.

 

g8a

Podpisanie aktu erekcyjnego. Foto Henryk Mikuła.

g8b

Specjalna studzienka, w której umieszczono jeden z egzemplarzy aktu erekcyjnego. Foto Henryk Mikuła.

gf2

10 grudnia 2004 roku - odbiór końcowy i przekazanie obiektu do użytku. Foto Henryk Mikuła.

gf3

Zdjęcie wykonano w dniu odbioru końcowego 10 grudnia 2004
roku. Górka przypomina nieco słynną, nieistniejącą już hałdę
„Wezuwiusz” powstałą z żużli huty „Katarzyna”.

g7

Stok po raz pierwszy został udostępniony mieszkańcom zimą 2004-2005. Zdjęcie zrobiono w lutym 2005 roku.
Foto arch. UM.


Soczystą zielenią wiosny pieści spragnione oczy. Latem kusi błękitem nieba, czaruje mocą kwiatów. Jesienią wabi szaleństwem żółci i czerwieni. Zimą skrzy się srebrem, sta je się królestwem białego karnawału.
Z aktu erekcyjnego pieczołowicie przechowywanego w Wydziale Inwestycji Miejskich, a sporządzonego w dniu 3 kwietnia 2002 roku, dowiadujemy się, że sztuczne wzgórze ma powstać z inicjatywy władz Sosnowca dla uczczenia setnej rocznicy nadania praw miejskich.
Na generalnego wykonawcę wybrano kopalnię piasku „Maczki-Bór”. Nie był to wybór przypadkowy – firma w owym czasie posiadała znaczne zaległości finansowe wobec miejskiej kasy. Postanowiono dokonać kompensaty tych należności. W większości pokryły one koszty inwestycji, ale nie obyło się bez zaangażowania środków z budżetu gminy.
Kształt architektoniczny przedsięwzięciu nadali wybitni architekci Jurand Jarecki i Marek Gierlotka z Architektonicznego Atelier Realizacyjnego „ARAR” w Katowicach. Panowie znani są m. in. z takich realizacji jak katowicki Skarbek czy gmach Biblioteki Śląskiej. Projekt konstrukcyjno-budowlany opracował zespół projektowy w składzie: Genowefa Nelip, Sławomir Durczyński, Andrzej Jeksa z „ABS-Inżynieria Środowiska” w Sosnowcu. Pierwotny projekt Całorocznego Centrum Sportowo -Rekreacyjnego w znacznym stopniu odbiegał od stanu dzisiejszego. Oprócz stoku narciarskiego planowano również wybudować m. in. tor bobslejowy, skocznię narciarską, kręgielnię, ściankę wspinaczkową, wieżę widokową, lodowisko zimowe oraz małe pole golfowe. Część z tych obiektów miało powstać w miejscu planowanego obecnie Zagłębiowskiego Parku Sportowego.
Pierwsze zwały budulca pojawiły się już jesienią 2001 r., jednak prace na dużą skalę ruszyły w maju roku następnego. Materiał zwożono wywrotkami ze znajdującej się w rejonie ul. Kombajnistów, około osiemdziesięcioletniej, wypalonej hałdy kopalni „Sosnowiec”. Warstwy skały płonnej przekładano warstwa mi piasku z kopalni „Maczki-Bór”. Było to niezbędne dla odpowiedniego ustabilizowania budowli.
Pierwszym obiektem oddanym do użytku miał być stok narciarski. W 2003 roku zmieniono nieco koncepcję jego wykonania – zrezygnowano z tzw. przeciw stoku, co pozwoliło na znaczne zwiększenie długości stoku zjazdowego – aż do poziomu ul. 3 Maja (w pierwszym założeniu miały znajdować się w tym miejscu parkingi). Dzięki temu zabiegowi narciarze mogą obecnie cieszyć się przyjemnością płynącą z dłuższego szusowania.
Z protokołu odbioru końcowego i przekazania obiektu do użytku z dnia 10 grudnia 2004 roku dowiadujemy się, że powierzchnia wzgórza wynosi 8 ha (wraz z systemem odwadniającym), kubatura 382 000 m3, rzędna szczytu to 319,4 m n. p. m., rzędna platformy hamującej 273 m n. p. m. Wykonawca udzielił 60 miesięcy gwarancji oraz 6 miesięcznego okresu rękojmi. W owym czasie Górka pozbawiona była infrastruktury sportowo -rekreacyjnej. Mimo to wyglądała zjawiskowo, zwłaszcza po zamontowaniu 10 „jupiterów” które wieczorową porą nadawały jej piękny, baśniowy wygląd.
Od tamtego czasu jej otoczenie i wyposażenie zmieniły się nie do poznania. Po czternastu z górką latach przyciąga rzesze miłośników wypoczynku na świeżym powietrzu. Organizowane są koncerty, zawody sportowe i imprezy plenerowe. Przede wszystkim jednak Górka to prawdziwe epicentrum sportów zimowych i zabaw na śniegu.
Przy korzystnych warunkach śniegowych aż roi się tutaj od fascynatów różnych odmian białego szaleństwa. Rekordowy sezon odnotowano w roku 2017 – od 2 stycznia do 26 lutego (56 dni) wyciągi orczykowe czynne były każdego dnia z rzędu. Ten rekord jak dotąd nie został pobity.
Górka Środulska jest jednym z symboli Zagłębia. Warto wybrać się tutaj bez względu na porę roku. Zachęcam do zadania sobie odrobiny trudu i wejścia na ten drugi pod względem wysokości szczyt w naszym mieście. Widoki stąd rozciągają się wspaniałe.

Podczas pracy nad artykułem korzystałem z materiałów udostępnionych przez Wydział Inwestycji Miejskich oraz Wydział Planowania Przestrzennego. Podziękowania kieruję również do Henryka Mikuły,Zenona Pielużka, Damiana Sodo i Zygmunta Witkowskiego. Informacji, jakich uzyskałem, starczyłoby na dużo obszerniejsze opracowanie. Może zatem Górka doczeka się kiedyś bardziej szczegółowej publikacji na swój temat?

ga

gf4

Patrząc na Środulę z góry.

gf5

Stok południowy. Tędy wiedzie jeden ze szlaków na szczyt.

gf6

Trzy lata temu w plebiscycie „Dziennika Zachodniego” „Stok na szóstkę” Górka zajęła drugie miejsce, pokonując ośrodki narciarskie, m. in. z takich miejscowości jak Bielsko Biała, Szczyrk,Ustroń i Wisła.
Najwyraźniej narciarze z Zagłębia w sposób szczególny polubili to miejsce.

g9

W szacie wiosennej.

g10

g11

Staw pod Górką Środulską – zdjęcie z czerwca 2016.

g12

W szacie późnojesiennej.

g13

Pierwszym szronem okryta.

g13b

Tędy wiedzie trakt do białego królestwa.

g14

Porannych mgieł szalem otulona.

g15

Budynek zaplecza technicznego – niczym schronisko pośród górskiego pustkowia.

g16

Czekając na narciarzy.

g17

O każdej porze dnia i nocy.

g18

Jedna z pięciu armatek śnieżnych w akcji.

g19

W samo południe.

g20

Lodowy wyziew z gardzieli potwora tka śnieżny kobierzec na środulskim stoku.

g25

Makieta.

g26

g27

g28

 Archiwalne materiały promocyjne.

Tekst i zdjęcia: Artur Ptasiński
Centrum Informacji Miejskiej, tel.32 2656004.